Printkeunst

met meer dan 40 bibliofiele juweeltjes uit heel Europa

Op 8 januari is in Museum Joure de dubbelexpositie Printkeunst geopend, onderdeel van Lân fan Taal, één van de hoofdprogramma’s van Leeuwarden-Fryslân 2018. In het museum èn in Tresoar (Leeuwarden) zijn verscheidene bijzondere drukwerken te zien. Ruim 40 professionele en amateurdrukkers uit heel Europa maakten hiervoor een speciaal drukwerk. De expositie in Museum Joure is te zien tot 8 september, in Tresoar wordt het werk tot eind december 2018 geëxposeerd.
Initiatief Karel Gildemacher en Gerard de Lange

De expositie is een initiatief van drukliefhebber Karel Gildemacher en gepensioneerd drukker Gerard de Lange. Gildemacher vertelt: “Toen Leeuwarden Culturele Hoofdstad werd en in het programma de verbinding tussen ‘mienskippen’ zo’n belangrijk thema bleek, wilden wij heel graag een project rondom de drukkunst doen. Want de drukkunst is natuurlijk van oudsher – en nog steeds trouwens – een onmisbare schakel in de communicatie tussen verschillende groepen mensen.” Zo gezegd zo gedaan. Gildemacher en De Lange richtten een stichting op – de stichting Printing, an artistic way of intercultural communication – en gingen aan de slag om geld èn kunstenaars te werven. Er werden 42 drukkers uitgenodigd om mee te doen, die ieder 65 exemplaren van hun drukwerk maakten.
 
Pompeblêd
De stichting schreef niet alleen het formaat van het drukwerk voor. Ook werden alle drukkers gevraagd om in hun ontwerp een pompeblêd te verwerken. Dat geeft een extra verbinding tussen de drukwerken. Hiervoor liet de stichting een speciaal cliché maken. Gildemacher: “De drukkers hebben het pompeblêd heel inventief verwerkt. Het is vaak een zoekplaatje om het pompeblêd in het drukwerk te vinden.” Van de totale oplage van de 65 drukwerkverzamelingen zijn er 2 gebruikt voor de exposities. De andere exemplaren worden gebundeld in een speciale, luxe ‘Printkeunstdoaze’. De deelnemende kunstenaars krijgen daarvan een exemplaar en er zijn enkele exemplaren te koop (inmiddels al bijna uitverkocht).
 

 

Printkeunst

Bibliofiele juweeltjes van meesterdrukkers

Van 9 januari t/m 9 september 2018 is in Museum Joure een tentoonstelling te zien van grafische meesterwerkjes in het kader van Lân fan Taal 2018

Veertig drukkers uit heel Europa werken mee aan een Jouster drukkersproject. Gestaag druppelen de bibliofiele werkjes voor het culturele hoofdstadjaar binnen.
Een letter is niet zomaar een letter. Een lettertype is een keuze. Gerard de Lange van het Fries Grafisch Museum in Joure buigt zich over het drukwerk van Karel Gildemacher. Fryslânskip staat op het papier. De letter Frys zijn blauw, lân groen en skip geel. Hmmm, humt de gepensioneerde drukker. Hij zou de letters lân blauw gemaakt hebben. Met een blik naar zijn collega Gildemacher van drukkerij De Hynsteblom: ‘Mar do tinkst der dus oars oer.’
Drukwerk ademt de geest van de maker. Of zoals Gildemacher zegt: ‘Ik tekenje ris wat. Dan pak ik in letter, dan begjin ik en dan bou ik dêrop fierder.’
Het zijn juweeltjes op papier, de bibliofiele boekwerkjes waar de deelnemers aan het project op zwoegen. In september is de deadline, daarna worden alle drukwerken bij elkaar gelegd om in 2018 te kunnen schitteren. Onder de paraplu van Lân fan taal, het grote 2018-taalproject, nodigden Gildemacher en De Lange Europese collega’s uit om te variëren op het thema ‘communicatie tussen gemeenschappen’. Ze lieten bij de Lettergieterij Westzaan zetvormen maken in de vorm van pompebledsjes en stuurden de hebbedingetjes vervolgens op naar de deelnemers.

Het werk mondt uit in twee tentoonstellingen in Tresoar en het Grafisch Museum Joure. Vergeet niet, zegt Gildemacher, dat de drukkunst een enorme rol heeft gespeeld bij de ontwikkeling van de wereld. De drukpers bracht kennis naar de mensheid en zorgt nog steeds voor communicatie tussen gemeenschappen.

(bron LC – Jantien de Boer)

 

Kopperprenten

In 2018 staat Museum Joure helemaal in het teken van de drukkunst!
 
De traditionele Koppermaandagviering op de eerste maandag na Driekoningen is al lang weer achter de rug. In het Fries Grafisch museum is nu een grote verzameling kopperprenten te bewonderen. In de tijd van de gilden was de kopperprent een ‘proeve van bekwaamheid’ waarmee gezellen aan de patroon of meestergezel (en later notabelen en opdrachtgevers) hun vakbekwaamheid konden laten zien. Ook de meester moest eens in de zoveel jaar een proeve van bekwaamheid afleggen voor het gilde.

Na ruim 100 jaar zonder kopperprent, werd de eerste (nieuwtijdse) Friese kopperprent in januari 1979 uitgereikt aan de toenmalige directeur van het Fries Museum. Nu hangen alle 40 koppermaandagprenten, die sinds die tijd zijn uitgegeven, aan de wand in het Fries Grafisch museum. Daarnaast zijn in de expositieruimte kopperprenten uit andere provincies te bewonderen. Ook het boek van Johan de Zoete is tentoongesteld met een prent uit 1855.

De meest recente koppermaandagprent, de veertigste, gemaakt door typograaf Gerard de Lange, laat zich graag van dichtbij bekijken. Elke afbeelding is handmatig samengesteld uit honderden kleine onderdeeltjes (ornamentjes). Hij bewijst hiermee zijn ‘meesterlijke’ bekwaamheid.
 
Uiteraard sluit de expositie mooi aan op de internationale expositie Printkeunst, die ook tot 9 september eveneens in Museum Joure te zien is.