Unser Kaffeeröster und Experte

Sipke de Schiffart

Ein Leben lang Kaffee

Unser Kaffeeröster Sipke war viele Jahre lang Melangeur bei Douwe Egberts

Wir alle trinken Kaffee, und wir alle haben auch eine Meinung dazu: lecker, würzig, schwach oder stark. Aber verstehen wir ihn auch? Die Umsetzung dieser Verbraucherwünsche in eine gute Mischung und ein entsprechendes Röstverfahren ist zufällig das Fachgebiet von Sipke (71), dem Kaffeeröster im Museum Joure.

Geschmack

‘Na de middelbare school moest ik in dienst, maar dat leek me niet zo’n goed idee. Toen bedacht ik dat ik wel naar familie in Canada kon. Ik schreef me in op de universiteit van Guelph, daar heb ik toegepaste landbouw gestudeerd. Na de diplomering trok de liefde en ben ik weer terug naar Nederland gegaan, waar ik toen alsnog mijn militaire dienst moest doen. Na de militaire dienst kwam ik bij D.E terecht. Bij de sollicitatie werd een ‘organoleptische’ (smaakgevoeligheid) test afgenomen waaruit bleek dat ik een goede smaakgevoeligheid heb. Eenmaal aangenomen kwam ik al snel bij Kanis en Gunnink (sinds ’69 onderdeel van Douwe Egberts) in Kampen terecht waar ik ervaring op kon doen om koffie-expert te worden.’

Um die Welt für den besten Geschmack

Nach einigen Jahren in Kampen und zunehmender Erfahrung kam die Frage auf, ob ich Qualitätsleiter in der neu errichteten Fabrik in Frankreich, in der Nähe von St. Etienne, werden wollte. Wir sahen dies als ein Abenteuer und eine Herausforderung an. Es war eine wunderbare Erfahrung. Die Kinder gingen in die französische Schule und auch wir mussten Französisch lernen.

Na ongeveer drie jaar gingen we terug naar Nederland en kwamen we in Joure terecht. Ik ging werken bij de afdeling Inkoop ruwe koffie. Toen deze afdeling korte tijd later naar Zwitserland verhuisde, besloten we in Joure te blijven, en daar hebben we het nog steeds erg naar onze zin. Ik bleef kwaliteitsverantwoordelijkheid houden en een van mijn taken was om nieuwe koffie-experts te testen, op te leiden en op smaak te kalibreren. Ook werd ik ingezet bij nieuwe bedrijven over de hele wereld: Barcelona (en op Spaanse les!), de VS, Mexico, Brazilië, Afrika en Azië. Altijd ging het om het kwaliteitsbeheer en de inkoop.

Het vele reizen had zijn voor- en nadelen. Het was plezierig om met al die verschillende mensen in die verschillende landen en culturen te werken.’

"Bruce Springsteen, angenehm." 'Nie gehört', sage ich.

Je maakt natuurlijk altijd wel wat mee; soms heel leuk. Zo zat ik aan het einde van de dag in mijn hotel een krantje te lezen met een glaasje bier erbij tot er een ‘zo te zien en te horen’ een Amerikaan bij me komt zitten, en wat vraagt over het artikel dat ik aan het lezen ben. Hij vertelt dat hij Barcelona heeft bezocht en een heel mooi leren jack heeft gekocht voor weinig geld. Ik vraag hem wat hij in Barcelona doet, hij antwoordt dat hij daar is voor een optreden. “Ik zing’, zegt hij. “Alleen?”, vraag ik. “Nee” zegt hij. “Kijk daar maar eens.” Daar zaten een man of dertig aan lange tafels te eten in een apart zaaltje. “Ben je beroemd? Moet ik jouw kennen?”, vroeg ik. “Nou, ik sta nu wel nummer 1 in de ‘Hot one hunderd’ in de USA.” “Hoe heet je dan?” Hij zegt: “Bruce Springsteen.” “Nooit van gehoord”, zeg ik. Tot ik volgende dag de autoradio aan zet. Hij wilde er even uit denk ik.

Met veel plezier heb ik al die jaren mijn werk gedaan, met al die mensen in al die verschillende landen en culturen. Toen Douwe Egberts echter met een regeling kwam om vervroegd met pensioen te gaan vond ik dat wel een goed idee. Je leeft maar een keer – denk ik – dus rond 2007 ben ik gestopt bij D.E.

Natuurlijk ging ik niet stilzitten. Ik meldde me als vrijwilliger bij PUM (Programma Uitzending Managers); deze organisatie ondersteunt ondernemers in ontwikkelingslanden in het midden- en kleinbedrijf. Voor PUM ben ik ook weer de wereld overgevlogen, ik heb wel 40 à 50 projecten begeleid. Naast het werken met al die mensen in al die landen, de smaken en processen was het ook nog wat nieuws, wat ik bij D.E niet had. Dat was het werkveld, terug naar de boer: zo was ik zelf ook begonnen bij mijn opleiding in Canada. In Jogjakarta Indonesië heb ik vorig jaar geholpen om op vmbo-niveau koffie in het vakkenpakket op te nemen en ik heb lesgegeven over koffie verbouwen, branden en marketing.

Kaffee rösten für das Museum

‘Op mijn afdeling bij Douwe Egberts stond in de koffiemonsterkamer een grote koffiebrander. Toen die afdeling naar Utrecht verhuisde, mocht ik de brander meenemen. Die is toen gedoneerd aan Museum Joure, daar is hij terecht gekomen in het Kadehuis. Ik verzorg de inkoop of D.E giften van de ruwe koffie en ik brand, samen met twee vrijwilligers, de koffie voor museumwinkel de Witte Os.’

Ich habe drei Geschmacksrichtungen entwickelt: Ouwe Douwe, nach Egbert Douwes, wie könnte es anders sein. Pittige Weduwe, die Frau, die nach dem Tod von Douwe Egberts zurückblieb und das Unternehmen weiter aufbaute, eine streitbare Tante also. Batavia 1753; das Anfangsdatum des "Kolonialwarengeschäfts". Und Batavia (Jakarta) war damals der Einschiffungshafen für Kaffee". Sipkes Kaffees für zu Hause? Bestellen Sie sie hier.

Der Musterbrenner

‘Waar de bezoekers in de zomermaanden mee kennismaken is het monsterbrandertje. Daarmee staat een vrijwilliger buiten, die uitleg geeft over het branden en de verschillende geuren laat ruiken. Dat vind ik zelf ook heel leuk, maar dat zou te veel worden, daarom hebben we een groepje gevormd om dat in drukke tijden te kunnen doen.’

Wat veel mensen niet van mij weten…

‘Behalve mijn expertise voor koffie ben ik ook veel met hout bezig. Ik heb een heleboel gutsen, mesjes en beitels en ik werk met diverse houtsoorten. Ik maak naast meubels ruimtelijk werk of in reliëf en ik laat me leiden door mijn fantasie. Ik zoek in het hout de kleur en de vorm en daarmee ga ik aan de slag.’

Douwe Egberts Mélangeur Sipke

Favoriete plek in het museum

Ich fühle mich bei den großen Kaffeeröstern am wohlsten. Das ist auch meine Lieblingsbeschäftigung: die Düfte zu mischen und die Aromen zu bestimmen, damit die Menschen sie genießen können... das ist sicherlich meine größte Freude!

Interview en tekst: Willeke ten Noever Bakker

Sipke im Fernsehen (im Jahr 2016)

Meer van onze makers?